Jak dbać o szczeliny w siodełku gitarowym

Siodełko w każdej gitarze to malutki element konstrukcyjny znajdujący się na początku gryfu tuż przy główce gitary. Każda gitara posiada swoje indywidualnie dopasowane siodełko pod względem rodzaju, jego wymiarów oraz materiału z jakiego jest wykonane.

Więcej informacji o rodzajach siodełek i materiałów z jakich się je wykonuje znajdziecie w tym wpisie - siodełko w gitarze.

Jaką funkcję spełnia siodełko w gitarze:

Siodełko spełnia rolę w gitarze jako oparcie dla strun oraz ich odpowiedni rozstaw pomiędzy sobą na podstrunnicy, siodełko również odpowiada za akcję strun czyli ich wysokość nad progami oraz w pewnym zakresie również za menzurę. 

Szczeliny w siodełku muszą być idealnie dopasowane pod względem, rozstawu strun na podstrunnicy, szerokości każdej ze strun, oraz głębokości, szczeliny często nacina się na głębokość pod względem konkretnego radiusu jaki posiada gitara.

O tym jak naciąć szczeliny w siodełku pisałem w tym wpisie - jak naciąć szczeliny w siodełku.

O radiusie w gitarze pisałem w tym wpisie - podstrunnica i jej radius.

Wymiary siodełka jak i rozstaw szczelin są zależne od rodzaju gitary oraz szerokości gryfu w gitarach klasycznych gryf jest nieco szerszy niż w gitarach akustycznych stąd rozstaw strun w gitarze klasycznej będzie nieco większy.

W gitarach elektrycznych zasada jest podobna a rozstaw szczelin dopasowuje się pod względem szerokości gryfu jaki posiada konkrety rodzaj gitary. Rozstaw szczelin jest nieco inny w gitarach typu Fender Stratocaster a inny w gitarach "wyścigowych" typu Superstratocaster.

Wady siodełek:

Siodełka w gitarze które są wykonane z niektórych tworzyw sztucznych czy plastiku niestety z biegiem czasu oraz eksploatacji gitary zużywają się, szczeliny pod struny pogłębiają się lub poszerzają wtedy struny są zbyt luźno osadzone w szczelinach lub o nierównej wysokości w takim przypadku należy pomyśleć o wymianie siodełka na nowe.

W takich przypadkach jak wyżej wymienione niektórzy stosują np. podłożenie kawałka papierku do szczeliny czy nawet wyklejenie taśmą i choć czasem takie metody się sprawdzają to raczej nie są dobrymi metodami ponieważ powodują gorsze tarcie strun oraz źle wpływają na samo brzmienie, dlatego jeżeli jest taka potrzeba i szczeliny się wyrobiły to warto pomyśleć o wymianie siodełka na nowe.

Zacinanie strun w siodełku:

W siodełku lubi się zbierać również brud czasem pot z naszych rąk co może po pewnym czasie powodować mniejsze tarcie strun lub struny w szczelinie mogą się nawet zacinać a to wszystko wpływa na stabilność stroju oraz prawidłowe strojenie gitary

Czasem zdarza się że przyczyną niestabilnego stroju lub rozstrajającej się gitary jest właśnie siodełko, zabrudzone szczeliny czy nawet zbyt ciasno "siedzące" struny w szczelinach o czym poniżej, mogą powodować problemy z prawidłowym strojem gitary, pamiętajmy że struna w siodełku musi bez oporów się przesuwać ale nie może też być zbyt luźna.

GRAPH TECH PT-M100-00 siodełko

43.00 PLN

GRAPHTECH PQ-6138-00 siodełko gryfu gitary

34.00 PLN

GRAPH TECH PQ-5000-00 siodełko

56.00 PLN

GRAPH TECH PQ-M100-00 siodełko Nut

53.00 PLN

Czyszczenie siodełka:

Podczas każdej wymiany strun a nawet częściej warto przeczyścić szczeliny znajdujące się w siodełku, wstępnie można to zrobić szczoteczką do zębów, małym pędzelkiem czy szmatką. od czasu do czasu warto szczeliny przeczyścić bardzo drobnym papierem ściernym wzdłużnie, papier ścierny powinien być bardzo drobnej gradacji np. P1000 lub nawet P2000.

Taki ucięty kawałek papieru ściernego zwijamy np. w maluteńki rulon lub zginamy na pół i delikatnie czyścimy każdą ze szczelin, pamiętajmy jednak że nie chodzi o ich szlifowanie a jedynie wyczyszczenie, wygładzenie i wypolerowanie taki papier ścierny o bardzo drobnej gradacji świetnie się do tego celu nadaje.

Na koniec można użyć jakiejś pasty polerskiej oraz szmatki a szczeliny dokładnie wypolerować tak by struna nie miała żadnego "oporu" i gładko się przesuwała. pamiętajmy że struna w szczelinie nie może być ani za luźna ani nie może siedzieć za ciasno. W kawałek bawełnianej szmatki można zawinąć np. kawałek cieniutkiej blaszki aby dobrze wypolerować każdą szczelinę.

Siodełko i ołówek:

Po wyczyszczeniu szczelin jeszcze przed założeniem strun warto szczeliny nasmarować grafitem, taki specjalny rodzaj grafitu czy smarowidła można kupić sklepach muzycznych i lutniczych ale zwykły grafit z ołówka również będzie w zupełności wystarczający.

Jak już wspomniałem taki grafit można również wziąć z ołówka, najlepiej jak jest to ołówek miękki dlatego że im bardziej miękki ołówek tym więcej grafitu się w nim znajduje. Ołówki miękkie oznacza się 2B, 3B, 4B, 5B, 6B, 7B, 8B, 9B gdzie 9B jest najbardziej miękkim ołówkiem czyli to w nim będzie najwięcej grafitu.

Warto również posiadać ostrzałkę do ołówków, gdyż zwykły ołówek będziemy musieli dobrze zaostrzyć, chyba że skorzystamy z wkładów do ołówka mechanicznego, których wkładów również można użyć do nasmarowania szczelin w siodełku.

Dlaczego smaruje się grafitem szczeliny w siodełku:

Nasmarowanie szczelin grafitem spowoduje że struna będzie miała bardzo dobre tarcie i nie będzie się zacinać czy blokować a jej przesuwanie w szczelinie podczas np. strojenia będzie gładkie i bez oporów.

Struna w szczelinie siodełka również minimalnie pracuje czyli porusza się co ma miejsce często podczas podciągania strun i czasem lubi się zacinać czy zablokować, nasmarowanie grafitem ma uniemożliwić strunie zablokowanie się.

Wady smarowania szczelin grafitem:

Wadą nasmarowania szczelin grafitem jest to że grafit jest po prostu brudzący ale jeżeli to zrobimy delikatnie i tylko w samych szczelinach to nie powinniśmy się brudzić podczas gry. Po za tym wydaje mi się że nasmarowanie grafitem ma więcej zalet niż ta jedna wada.

Siodełka stalowe czy też smarować grafitem:

Siodełka mosiężne lub ze stali nierdzewnej bądź stali zwykłej są przeważnie dobrze wypolerowane ale również można nasmarować je grafitem z pewnością poprawi to pracę struny oraz jej przesuwanie w szczelinie.

Smarowanie można przeprowadzić również na dociskach strun znajdujących się na główce gitary, gdyż w tych miejscach struna też się przesuwa co powoduje tarcie struny o docisk.

Niektórzy gitarzyści smarują ołówkiem nawet wózki znajdujące się na mostku w miejscu styku struny z wózkiem. Oczywiście można i w tym miejscu przesmarować ołówkiem ale z pewnością pobrudzimy się podczas np. podczas tłumienia strun prawą ręką.

Podsumowanie:

Zabrudzone bądź źle nacięte szczeliny w gitarze mogą powodować że gitara niestabilnie będzie trzymać strój lub po prostu nie będzie dobrze stroić a struny będą się blokować, dlatego warto co jakiś czas sprawdzić stan szczelin w siodełku a w razie potrzeby wyczyścić i nasmarować grafitem.

Pozdrawiam!

Czytaj również:

Jak ustawić niską akcję strun w gitarze akustycznej.

Rodzaje mostków gitarowych.

Docisk strun w gitarze.

Klucze blokowane.

Szczeliny w siodełku - pilniki

Siodełko w gitarze to niewielki element konstrukcyjny znajdujący się tuż przy główce gitary. Siodełko ma za zadanie opierać struny w szczelinie pod odpowiednim kątem. Element ten wraz z mostkiem na drugim końcu  powoduje że struny drgają tylko nad gryfem.

Siodełka wykonuje się z różnego materiału takiego jak plastik, tworzywa sztuczne, stal, mosiądz czy specjalna mieszanka grafitu. Wymiary siodełka są uzależnione od konkretnego instrumentu w którym się znajduje.

Siodełko wpływa również na ustawienie menzury.

Więcej na temat siodełka znajdziecie tu - siodełko w gitarze.

Wykonanie siodełka do konkretnej gitary to nie lata wyczyn dla fachowca lutnika, gdyż siodełko musi nie dość że idealnie pasować do konkretnego instrumentu pod względem wymiarów oraz swoich kształtów to również pod względem szczelin rozmieszczonych w idealnie odpowiedniej odległości od siebie.

To jeszcze nie wszystko, ponieważ same szczeliny muszą być idealnie nacięte pod względem grubości każdej ze strun oraz muszą być nacięte pod odpowiednim nie za dużym ani nie za małym kątem.

Samo nacięcie szczelin to niby żadna filozofia po prostu wystarczy je naciąć. Oczywiście ale trzeba przy tym pamiętać o kilku ważnych kwestiach. Szczelin z pewnością nie natniemy zwykłym pilnikiem bądź piłką.

Jak nacinamy szczeliny:

Szczeliny muszą być idealnie okrągłe na spodzie aby struna mogła się dobrze i na całej długości w szczelinie oprzeć. Szczelina musi być nacięta delikatnie pod kątem w kierunku kluczy gitary. 

Każda ze szczelin posiada inną szerokość dopasowaną pod względem grubości strun. Rozstaw między szczelinami musi być idealnie równy oraz dopasowany pod względem konkretnego rodzaju gitary.

Do nacinania szczelin służą specjalne pilniki, każdy z pilniczków jest idealnie dopasowany do szerokości każdej ze szczelin szczelin pod względem różnych rodzai strun. Wiadomym jest że gitara np. basowa posiada znacznie grubsze struny a tym szczeliny muszą być również odpowiednio dopasowane.

Pilniczkami tymi nie tylko nacinamy szczeliny w siodełku ale służą one również do polerowania i czyszczenia już naciętych szczelin aby struna miała w szczelinie dobry poślizg. 

Kąt nacięć szczelin nie powinien być ani zbyt duży ani zbyt mały musi idealnie pasować do indywidualnej gitary aby struna równomiernie oparła się na całej długości w szczelinie. Na koniec warto wspomnieć że szczeliny powinny być nacięte pod względem promienia (radius) jaki posiada konkretna podstrunnica.

Podstrunnica i jej radius.

Pozdrawiam!

Rodzaje siodełek w gitarze

Siodełko w gitarze to mały element znajdujący się na końcu gryfu tuż przy główce gitary to na siodełku opierają się struny. Na ten mały element prawie wcale nie zwracamy uwagi a odpowiada on za równe rozłożenie strun pod względem szerokości gryfu oraz poprawną długość czynną strun czyli również w pewnym sensie menzurę.

Siodełko odpowiada również za akcję strun czyli wysokość strun nad progami oraz za samo brzmienie gitary. W niniejszym wpisie dowiemy nieco więcej na temat siodełka a dokładnie jakie wyróżniamy rodzaje siodełek i z jakich materiałów się je wykonuje oraz jaki to ma wpływ na brzmienie.

O tym jak dbać i smarować szczeliny w siodełku pisałem w tym wpisie - szczeliny w siodełku.

Rodzaje siodełek:

Rodzai siodełek jak i ich kształtów, materiału z którego są wykonane oraz ich wymiarów jest tak dużo że trudno je wszystkie zliczyć. Już na wstępie można napisać że prawie każda gitara posiada swoje jedyne niepowtarzalne siodełko. Wyróżniamy jednak kilka podstawowych rodzai siodełek gitarowych stosowanych w zależności od rodzaju gitary w jakim się znajduje.

Z jakiego materiału wykonuje się siodełka:

Do produkcji siodełek gitarowych stosuje się różnego rodzaju tworzywa sztuczne takie jak plastik, bakelit, bardzo dobre siodełka produkuje się z tworzywa o nazwie graphtech. Bardzo dobre siodełka produkuje się z kości słoniowej gdyż posiada ona bardzo dobre właściwości akustyczne. Do produkcji siodełek stosuje się również stal zwykłą, stal nierdzewną czy mosiądz.

Jakie wyróżniamy siodełka:

Siodełko klasyczne najbardziej popularne - to siodełko wykonane jest z kawałka tworzywa sztucznego, plastiku, kości np. słoniowej, a nawet mosiądzu czy stali nierdzewnej. Rodzaj zastosowanego materiału na siodełko wpływa na samo brzmienie instrumentu, inaczej będzie brzmieć siodełko z plastiku (najtańsze rozwiązanie) a inaczej z kości czy mosiądzu i te drugie siodełka są najdroższe oraz najbardziej pożądane przez gitarzystów ze względu na dobre właściwości akustyczne i brzmieniowe.

Siodełka klasyczne stosuje się w gitarach akustycznych i gitarach klasycznych. Jeżeli chodzi o gitary elektryczne tu odgrywa rolę sam rodzaj gitary oraz mostek jaki się znajduje w instrumencie gdyż sytuacja wygląda trochę inaczej przy zastosowanych mostkach ruchomych typu Floyd Rose.

Siodełko w gitarze klasycznej:

Siodełko w gitarze elektrycznej typu stratocaster.

Siodełko w gitarze akustycznej:

GRAPH TECH LT-6642-00 siodełko

42.00 PLN

CANTO A027C siodełko

3.50 PLN

ALICE A026B siodełko

3.50 PLN

GRAPH TECH LC-6010 siodełko

20.00 PLN

Siodełko rolkowe:

Siodełko rolkowe wykonuje się przeważnie ze stali i jest ono bardzo charakterystyczne ze względu na zastosowane w nim małe rolki, które obracają się wraz z naciągiem bądź luzowaniem strun. Ma to poprawić stabilność stroju podczas korzystania z ramienia tremolo.

Tego rodzaju siodełka stosuje się często ale nie zawsze w gitarach z mostkami jednostronnymi (tremolo) gdyż zapobiegają blokowaniu się strun podczas stosowania mostka tremolo. Można je spotkać często w gitarach typu Fender Stratocaster.

Siodełko blokowane:

Siodełka blokowane wykonuje się ze stali ten rodzaj siodełka składa się z kilku elementów tj. samego siodełka przykręcanego do szyjki gitary przeważnie dwiema śrubami oraz trzech małych osobnych docisków strun które wkręca się do siodełka od góry.

Ten rodzaj siodełka ma zastosowanie w gitarach z mostkami ruchomymi typu Floyd Rose ze względu na możliwość docisku strun na szyjce gitary co powoduje poprawę stabilności trzymania stroju, podczas stosowania tego rodzaju mostka. Takie siodełko ma zastosowanie w prawie wszystkich gitarach z mostkami typu floyd rose.

Wymiary siodełek:

Wymiarów siodełek jest tak dużo że trudno to zliczyć, siodełko z pewnością musi być odpowiednio i dokładnie dopasowane pod względem szerokości gryfu konkretnego modelu gitary jak również wysokości oraz kształtu. 

Szerokość siodełka oscyluje w zależności od rodzaju gitary i szerokości gryfu od 30 mm przy wąskim gryfie do nawet 60 mm przy szerszym gryfie np. jak ma to miejsce w gitarach klasycznych.

Jednak za wymiary siodełka odpowiada znacznie więcej czynników takich jak odpowiednia jego wysokość oraz sama szerokość jak również rozstaw szczelin pod struny a całość powinna być dopasowana pod względem radiusu czyli promienia jaki znajduje się na podstrunnicy.

Szczeliny:

Szczeliny znów muszą być idealnie nacięte pod względem głębokości jak i szerokości każdej ze strun. Struna nie może "siedzieć" w szczelinie ani za ciasno ani za luźno, musi być idealnie dopasowana. Same szczeliny można również przesmarować delikatnie np. grafitem z ołówka to poprawia poślizg strun w szczelinie.

Więcej na temat nacięć szczelin znajdziecie tu - szczeliny w siodełku.

Szczeliny powinny być nacięte pod lekkim skosem w dół w kierunku kluczy a sama struna powinna się równomiernie opierać w szczelinie na całej długości z naciskiem na koniec szczeliny przy podstrunnicy.

Niektóre rodzaje gitar posiadają standardowy rodzaj siodełka pod względem jego wymiarów co trochę ułatwia odpowiednie dopasowanie. Ma to miejsce przeważnie przy siodełkach rolkowych oraz siodełkach blokowanych, gdyż tego rodzaju siodełka mają znacznie ograniczone pole manewru przy ewentualnej ich korekcji a często można je kupić dokładnie dopasowane do konkretnego rodzaju gitary.

Czym się kierować wybierając siodełko:

Z pewnością należy sprawdzić w specyfikacji gitary jakie posiada siodełko oryginalnie pod względem materiału z którego jest wykonane ale również jego dokładnych wymiarów. Jeżeli takich informacji nie ma, to należy dokładnie zmierzyć siodełko a pomiarów najlepiej dokonać suwmiarką.

Siodełko musi być idealnie dopasowane pod względem następujących wymiarów:

- Długość pod względem gryfu

- Szerokość samego siodełka

- Wysokość siodełka (można zawsze poddać korekcji)

- Rozstaw szczelin na struny

- Głębokość samych szczelin

- Szerokość szczelin pod względem każdej struny

- Czasem warto sprawdzić jaki mamy radius podstrunnicy

Materiał z którego jest wykonane siodełko ma duże znaczenie pod względem brzmieniowym gitary. Siodełka plastikowe oraz z tworzyw sztucznych, znacznie lepiej jest zastąpić trochę droższym materiałem jak np. kość a nawet mosiądz czy stal nierdzewna która ma znakomite właściwości akustyczne, są to rozwiązania droższe ale znacznie poprawiają samo brzmienie gitary, jego wybrzmiewanie (sustain) oraz różne właściwości akustyczne.

Siodełka produkowane z kości, mosiądzu oraz stali nierdzewnej są również znacznie trwalsze oraz wypolerowane ładnie się prezentują, po za tym jest to wydatek jeden na długie lata o ile nie dożywotnio tak że wydaje mi się że warto w takie siodełko zainwestować.

Pozdrawiam!

Jak dbać i smarować szczeliny w siodełku.